آنچه که آقایان باید از این بیماری بدانند!

آنچه که آقایان باید از این بیماری بدانند!

سرطان پروستات

به دلیل شایع شدن بیماری پروستات در بین آقایان اکثرا باید درمورد این سرطان خاموش بدانند تا با رعایت مواردی از این بیماری جلوگیری کنند. این بخش را حتما بخوانید.

همه ی داستان زیر سر غده ‌ای است که نامش را پروستات گذاشته‌ اند و فقط در مردان می ‌توان پیدایش کرد. این ‌که پروستات چه قدر برای بدن آقایان اهمیت دارد، جای خود دارد، اما آن چه کمتر مردی به آن فکر می‌ کند این است که پروستات، پتانسیل بالایی برای سرطانی شدن دارد و اگر این گونه نبود، عنوان دومین سرطان شایع را بعد از سرطان ریه در آقایان به خود اختصاص نمی ‌داد. این در حالی است که خیلی از مردان حتی نمی ‌دانند پروستات چیست!

پروستات را غده ‌ای صنوبری شکل می ‌دانند که با ترشح مایعی در منی محیطی را فراهم می کند که اسپرم ‌ها در آن بتوانند زنده بمانند و همچنان تا زمان لقاح فعالیت کنند. این غده که در زیر مثانه قرار دارد با بالا رفتن سن تغییراتی پیدا می‌ کند که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.

همان ‌طور که گفته شد، پروستات پتانسیل بالایی برای سرطانی شدن دارد و این حالت ارتباطی مستقیم با بالا رفتن سن دارد. از این‌ رو بر هر مردی واجب است تا اولا با ماهیت این غده در بدن خود آشنا شود و سپس مراقب آن باشد تا در دام این سرطان نیفتد. هم ‌اکنون در ایالات متحده، سرطان پروستات، رایج‌ ترین بیماری در مردان محسوب می ‌شود و در دنیا دومین علت مرگ و میر بعد از سرطان ریه به شمار می ‌آید. حال با این تفاسیر باز هم می ‌خواهید نسبت به این غده ی پُر رمز و راز در بدن تان بی تفاوت باشید؟

همه می ‌خواهند بدانند سرطان پروستات از کجا آغاز می‌ شود و دقیقا این همان نکته ‌ای است که تمام پزشکان این روزها روی آن مانور می‌ دهند. به این معنا که نه تنها سرطان پروستات، بلکه بسیاری از سرطان‌ های دیگر اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند، به راحتی قابل درمان هستند و نباید اصلا نگران باشید، اما سرطان پروستات از جمله سرطان‌ هایی است که تشخیص دیررس بیماری، بسیاری از امیدهای درمانی را از بین می‌ برد و به همین دلیل است که شناخت علائم زودرس این بیماری از اهمیت فوق ‌العاده ‌ای برخوردار است.

 

کار غده پروستات در آقایان

پروستات غده‌ای است که جزء دستگاه تناسلی مردانه محسوب می‌شود و ترشحات برون‌ریز دارد که وارد مجرای تناسلی- ادراری می‌ شود.
پروستات، ترشحات قلیایی و شیری رنگ را ذخیره و ترشح می کند که معمولا ۲۵ تا ۳۰ درصد حجم منی را به همراه اسپرم ها و مایع منی‌ تشکیل می ‌دهد. پروستات همچنین دارای عضلات صافی است که به بیرون راندن منی هنگام انزال کمک می ‌کند.
در یک مرد سالم، پروستات کمی بزرگ تر از یک گردو است. پروستات در جلو و کمی پایین‌تر از مثانه قرار دارد و  پیشابراه را در زیر مثانه احاطه می‌ کند و می ‌توان در حین معاینه مقعدی آن را لمس کرد.
پیشابراه درون پروستات به نام “پیشابراه پروستاتی”، با دو مجرای انزالی به هم می ‌پیوندد. پروستات به وسیله عضلات کف لگن پوشیده شده است که آن ها نیز در حین فرآیند انزال منقبض می‌ شوند. به علت این محل قرارگیری است‌ که مشکلات پروستات مانند بزرگی، التهاب و عفونت، با توانایی ادرار کردن و عملکرد جنسی مردان تداخل می ‌کند.
کارکرد ترشحی

پروستات از هزاران غده کوچک تولید کننده ی مایع تشکیل شده است. به طور خاص پروستات یک غده برون‌ریز است. از این لحاظ به آن به یک غده برون ‌ریز می‌ گویند که مواد ترشحی آن، از راه مجراهایی به بیرون از بدن می ‌ریزند. غده‌های عرقی نمونه دیگری از غدد برون‌ ریز هستند.
مایعی که پروستات تولید می‌ کند، یک سوم مایع منی را تشکیل می ‌دهد.‌ مایع منی اسپرم را حمل و تغذیه می‌کند. اینمایع تولید شده به همراه اسپرم در کیسه‌ های منی ذخیره می‌ شود.
کیسه‌های منی (وزیکول سمینال) در میان راست روده و مثانه، و چسبیده به مثانه قرار دارند و به مجاری انزالی باز می‌شوند.
ترشحات کیسه منی غنی از فروکتوز (یک قند به عنوان منبع انرژی اسپرم)،‌ پروستاگلاندین‌ها (شکلی از اسیدهای چرب) و پروتئین‌ها هستند که باعث می ‌شوند مایع منی در واژن زن منعقد شود.
ترشحات پروستات غنی از کلسیم، روی، ویتامین C، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتی ‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) هستند.
ترشحات پروستات دارای بالاترین غلظت ویتامین C نسبت به هر بافت دیگری در بدن انسان است. دانشمندان دقیقا نمی ‌دانند که چرا این گونه است، ولی تصور می ‌کنند شاید این غلظت بالا، نقشی در تولید مثل داشته باشد.
روی نیز در غلظت ‌های بالا در ترشحات پروستات یافت می‌ شود. روی یک ماده ضدعفونی ‌کننده‌ است و دانشمندان معتقدند در مقابله با پروستاتیت (التهاب پروستات) باکتریایی نقش دارد.

 

کارکرد عضلانی
اسپرم درون بیضه‌ ها تولید می ‌شود و بعد وارد مجاری پیچ ‌در پیچی به نام “اپیدیدم” می ‌شود و در آن جا بالغ می ‌‌شود. سپس از طریق دو مجرای کوچک عضلانی به نام “وازدفرانس”  به کیسه‌ های منی می ‌رسد. در هنگام انزال، عضلات دیواره کیسه‌ های منی و نیز پروستات منقبض می ‌شوند و محتویات خود را به درون دو مجرای انزالی می ‌ریزند. این دو مجرای انزالی با عبور از میان پروستات، به پیشابراه پروستاتی می ‌ریزند و نهایتا این محتویات، از طریق آلت تناسلی از بدن خارج می شوند.
مایع منی هم اسپرم را تغذیه می‌کند و هم به علت داشتن خاصیت قلیایی، اسپرم را از آسیب محیط اسیدی واژن زن حفاظت می ‌کند.
آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (prostate-specific antigen)
پروستات پروتئینی را تولید می‌ کند که آنتی‌ ژن اختصاصی پروستات (PSA) نامیده می ‌شود. این پروتئین وارد مایع انزالی می ‌شود و در زمان مناسب، به حفظ حالت مایع منی کمک می ‌کند و مانع لخته شدن آن می ‌شود.
پس از انزال و وارد شدن منی به دستگاه تناسلی زن، سیستم لخته ‌کننده به کار می ‌افتد و منی به یک ژل تبدیل می‌ شود که به گردن رحم می ‌‌چسبد. اما در عرض ۱۵ تا ۳۰ دقیقه آنزیم PSA این لخته را حل می ‌کند و اسپرم‌ ها آزاد می ‌شوند تا به درون رحم شنا کنند.
این عملکرد به طور واضح به تولید مثل کمک می ‌کند،‌ زیرا اسپرم را در بهترین موقعیت برای بارور کردن تخمک قرار می‌ دهد.
میزان این پروتئین را می ‌توان در خون نیز اندازه گرفت. آزمایش سنجش میزان این ماده در خون، برای شناسایی سرطان پروستات مورد استفاده قرار می ‌گیرد.
تاثیر بر جریان ادرار

پروستات علاوه بر نقشی که در تولید مایع انزالی دارد، در کنترل جریان ادرار نیز موثر است. پروستات پیشابراه را در فاصله مثانه تا آلت تناسلی احاطه می ‌کند. انقباض رشته‌ های عضلانی در پروستات می ‌تواند جریان ادرار را آهسته کند.
اگر پروستات متورم یا بزرگ ‌شود، مثلا در بزرگی خوش ‌خیم پروستات، به مشکلات ادراری منجر می‌ شود.

 

سرطان خاص آقایان
به طور کلی سرطان پروستات سومین سرطان شایع در دنیاست و در کشور ما مرگ‌آورترین سرطان، پس از سرطان ریه است ولی متأسفانه در ایران، آمار دقیقی از سرطان پروستات در دست نداریم. سیر سرطانی شدن این بیماری بسیار کند است و ممکن است حتی تا ۱۰ سال نیز طول بکشد و از نظر خطر نمی‌توان آن را با سرطان مری و ریه و گوارش مقایسه کرد و به طور کلی هر نوعی از سرطان، نسخه مربوط به خودش را دارد و درمان عمومی برای همه سرطان‌ها وجود ندارد.

سرطان در کمین بیشتر مردان ایرانی است
تمام مردان از سنین حدود ۴۰ سال به بالا، بزرگی خوش‌خیم پروستات را پیدا می‌کنند اما برخی از آنان دچار علائم این بیماری می‌شوند. از سن ۵۰ سال به بالا مردان با علائم کاهش فشار، کاهش جهش و وجود خون در ادرار، بلند شدن شبانه به‌منظور ادرار و تکرر ادرار روزانه و عدم‌تخلیه کامل مواجه می‌شوند که این علائم موجب ناراحتی و اختلال دفع ادرار می‌شود.» بزرگی خوش‌خیم پروستات با سرطان پروستات کاملا متفاوت است.بزرگی غده پروستات از قسمت مرکزی پروستات منشا می‌گیرد و بیشتر علائم ادراری دارد ولی سرطان پروستات به‌عنوان یکی از بیماری‌های شایع پروستات از قسمت محیطی منشا می‌گیرد و گاه بسیار بی‌علامت است.

سرطان همیشه هست
سرطان پروستات شایع‌ترین مورد در ایرانی‌ها باشد یا نه، به هر حال در صدر این جدول است.با یک پله پس و پیش، سرطان معده در ابتلا رتبه بعدی را دارد.‌پس از آن هم صحبت از سرطان‌های ریه، مثانه، روده بزرگ، دستگاه خونساز، مری، دستگاه اعصاب مرکزی و غدد لنفاوی بیشترین شیوع را در بین مردان کشورمان دارند. دبیر انجمن اورولوژی کشور هشدار می‌دهد که آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که درکشور ما مردان آخرین افرادی هستند که برای پیگیری مشکلات پزشکی و درمانی خود مراجعه می‌کنند. دلسوزی آنها برای افراد خانواده و فرزندان خیلی بیشتر از خودشان است.سانحه، سکته یا سرطان هر کدام مهم‌ترین بیماری و جدی‌ترین عامل مرگ مردان ایرانی است و وقتی مراجعه به پزشک جدی گرفته شود، کم‌خطر‌تر خواهند بود.

سرطان پروستات

علایم سرطان پروستات
اگر می‌ خواهید علائم هشدار دهنده ی سرطان پروستات را بشناسید، بهتر است با موارد زیر آشنا شوید.

۱- اگر از جمله مردانی هستید که به تازگی دچار ادرار کردن پیاپی می ‌شوید یا به سختی ادرار می‌ کنید و مخصوصا سن شما هم از ۶۰ بالا رفته حتما پروستات خود را زیر نظر یک اورولوژیست بررسی کنید.

۲- بیمار عنوان می‌ کند که جریان ادرارش ضعیف شده و دیگر با فشار نمی ‌تواند ادرار را دفع کند یا عنوان می ‌کند که کالیبر ادرارش کاهش یافته است و ادراری باریک دفع می ‌کند.

۳- بی ‌اختیاری ادرار نیز از جمله علائم هشدار دهنده برای سرطان پروستات است که ‌باید حتما علت آن مشخص شود.

۴- بند آمدن ادرار که خود به عنوان بارزترین علامت تغییرات پروستات است، یعنی بیمار که عموما فردی است مُسن عنوان می‌ کند از چندی پیش ادرارش به سختی دفع می‌ شده و حال یک شب به دنبال یک استرس روحی دچار انسداد ادراری شده و با نگرانی بسیار به پزشک مراجعه و از درد شدید ناشی از بند آمدن ادرار شکایت می‌ کند.

۵- وجود خون در ادرار نیز یکی از علائم هشدار دهنده ی مهم به شمار می ‌رود. گاهی این خون در مایع منی دیده می‌ شود و باید در اسرع وقت بررسی شود.

۶- دردهای مبهم در پایین شکم آقایان اهمیت دارد و ‌باید حتما از جهت پروستات بررسی شود.

۷- ناتوانی‌ های حاد جنسی و درد شدید هنگام مقاربت نیز از علائم هشدار دهنده ی سرطان پروستات است.

۸ـ علائم عمومی سرطان نیز اهمیت زیادی دارند که در برخی اوقات تنها علامت بیماری محسوب می ‌شوند. در این بین ضعف و بی‌ حالی شدید، کاهش اشتها و کاهش وزن شدید به طوری که اطرافیان از آن تعجب کنند، از جمله علائم مهم بروز سرطان محسوب می ‌شود.

 

عواملی که باعث بروز سرطان پروستات می‌ شوند

 

شاید نتوان گفت که بارزترین علت بروز این نوع سرطان چیست، اما تحقیقات آماری نشان داده همیشه مجموعه ‌ای از علل سبب بروز سرطان پروستات در مردان شده که مهم ‌ترین آن ها به قرار زیر است:

سن بیمار: پروستات را سرطان افراد مُسن می دانند و توصیه اکید می‌ شود که افراد بالای ۶۰ سال همه ساله بررسی ‌های لازم را انجام دهند. در افرادی که سابقه ی این سرطان را در اقوام درجه یک خود دارند، این رده ی سنی، پایین ‌تر می ‌آید و توصیه می ‌شود از ۵۰ سال به بعد این بررسی ‌ها به طور منظم هر ساله انجام شود.

عوامل ژنتیکی: ابتلای پدر، برادر و حتی عمو در یک خانواده می ‌تواند احتمال بروز این نوع سرطان را در فرد تا حد زیادی بالا ببرد. از این ‌رو، ارث و ژنتیک نیز به عنوان یکی دیگر از علل بروز سرطان پروستات محسوب می ‌شود.

هورمون ‌های اگزوژن: این عامل قابل توجه کسانی است که برای بدنسازی هورمون‌ های تزریقی تستوسترون و ناندرولون و… استفاده می‌ کنند. هورمون ‌های استروئیدی و آندروژن‌ ها که منظورمان انواع اگزوژن آن ها است(انواعی که از خارج وارد بدن می ‌شوند) از جمله مواردی هستند که در سنین بالا ریسک بروز سرطان پروستات و همچنین سرطان بیضه را بالا می ‌برند.

عوامل تغذیه ‌ای: نقش تغذیه بدون شک در پیشگیری و حتی درمان همه بیماری ها اثبات شده است، اما تحقیقات اخیر پزشکان نشان داده کسانی که در رژیم غذایی ‌شان میزان ویتامین ‌های C و E کم است، بدن شان در مقابل ابتلا به سرطان پروستات مستعدتر است. به تازگی پزشکان اعلام کرده ‌اند کسانی که گوجه فرنگی زیاد مصرف می ‌کنند، احتمال ابتلا به سرطان پروستات در آن ها کمتر است.

بیماری ‌های مقاربتی: بیماری‌ های مقاربتی هم از جمله علل زمینه ساز بروز سرطان پروستات به شمار می ‌رود. بیماری ‌هایی از قبیل سوزاک، سیفلیس و عفونت‌ های هرپسی، امروز اثبات شده که تنها دیگر یک بیماری ساده عفونی نیستند، بلکه با اثرات مخربی که روی پروستات می ‌گذارند، راه را برای پیدایش این سرطان کشنده در بدن باز می ‌کنند.

 

درمان قطعی پروستات
نوع درمان به سن بیمار و میزان افزایش مراحل سرطان و همچنین نوع ابتلا به آن بستگی دارد و اگر سرطان تنها محدود به پروستات باشد و وضع بیمار مناسب باشد غده پروستات را به طور کامل،‌ همراه با قسمتی از بافت‌های اطراف به کمک جراحی خارج می‌کند که معمولا بیمار یک هفته در بیمارستان بستری می‌شود و از عوارض این نوع درمان می‌توان به این اشاره کرد که برخی افراد دچار بی‌اختیاری ادرار خواهند شد و بعضی افراد نیز توانایی جنسی خود را به طور کامل از دست خواهند داد.
تست غربالگری بهترین راه برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری است و چکاپ هر ساله، برای افراد بالای پنجاه سال توصیه می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *