راه ممانعت از دندان قروچه را بدانید!

راه ممانعت از دندان قروچه را بدانید!

قروچه

آنچه که ممکن است خیلی از افراد و کودکان بنا بر دلایل مختلفی گرفتارش شده باشند دندان قروچه است که ما در این بخش به طور مفصل درباره ی آن صحبت کرده ایم.

قروچه

هروقت نام براکسیسم را شنیدید یعنی پای دندان‌قروچه در میان است. این واژه از کلمه‌ای یونانی گرفته شده است. به‌طور کلی ساییدن دندان‌ها، فشردن دو فک به هم یا قفل شدن فک‌ها به‌طور مکرر، به خصوص در خواب یا تحت فشارهای روحی روانی را دندان قروچه می‌گویند. بیشترین زمانی که این اتفاق برای فرد رخ می‌دهد، هنگام شب و به‌طور ناخودآگاه است. دندان‌قروچه اغلب در خواب رخ می‌دهد که بیشتر افراد متوجه آن نمی‌شوند اما سردرد دائمی یا آرواره (فک) زخمی نشان‌دهنده دندان‌قروچه است. هر زمان که با این علائم مواجه شدید، بهتر است این احتمال را بدهید که شما هم جزو افرادی هستیدکه دندان قروچه می‌کنند.  بعضی وقت‌ها این دردها به صورت دردهای میگرنی و درد در ناحیه سر، پیشانی و گردنی بروز می‌کند. به همین دلیل کسانی که با این دردها مواجه هستند باید علاوه بر بررسی‌های مغز و اعصاب از لحاظ هماهنگی مفصل‌های گیجگاهی و فکی هم بررسی شوند.

 

چرا برخی افراد دچار دندان‌قروچه هستند؟
اگر چه دندان‌قروچه می تواند در اثر استرس یا اضطراب باشد، ولی اغلب اوقات در طی خواب اتفاق می افتد و به علت کج بودن دندان، نبودن دندان و دندان اضافی به وجود می آید.

 

دلیل اول دندان قروچه؛ استرس

وقتی از براکسیسم یا همان دندان قروچه صحبت می‌شود؛ استرس و فشار روحی باید به عنوان یک عامل اساسی در نظر گرفته شود. ناملایمات و استرس‌های روزانه ممکن است در شب یا حتی در روز خود را به صورت دندان قروچه نشان بدهند. برای همین اگر این مشکل ناشی از استرس باشد باید با روش‌های مختلف استرس را از بین برد. گاهی وقت‌ها این مشکل آنقدر حاد است که نیاز است با مراجعه به پزشک و مصرف دارو آن را درمان کرد اما اگر استرس فقط ناشی از مشکلات روزانه است، می‌توانید با انجام  کارهایی مثل ورزش، گوش دادن به موسیقی ملایم یا دوش آب گرم یا قراردادن یک حوله گرم روی گونه که برای آرام کردن عضلات فک، موثر هستند میزان استرس را  کاهش داد.

 

دلیل دوم دندان قروچه؛ ناهماهنگی دندان‌ها

منشا دندان قروچه در بزرگسالان فقط مشکلات عصبی نیست؛ بلکه ناهماهنگی دندان‌ها یعنی جفت‌نشدن درست فک بالا و پایین و جفت‌نشدن درست دندان‌ها به دلیل کج بودن یا فقدان دندان‌ هم می‌تواند عامل آن باشند. منظور از ناهماهنگی یعنی اینکه سطوح دندان‌ها یکسان نباشند و برجستگی یک دندان روی برجستگی دندان دیگر قرار بگیرد؛ به همین دلیل این مشکل باعث اختلال در جفت شدن دندان‌ها و مفصل گیجگاهی فکی می‌شود. اگر مفصل گیجگاهی فکی به دلیل وجود برخی از اختلالات دچار مشکل شود، موقعیت و جایگاه مفصل تغییر پیدا می‌کند. به همین دلیل مفصل‌ها به‌طور غیرطبیعی جابه‌جا می‌شوند. با این حال برای درمان نوع ثانویه دندان قروچه باید به دندان پزشک مراجعه کرد.

 

چگونه بفهمیم دندان‌قروچه داریم؟

چون دندان‌قروچه اغلب در طی خواب رخ می دهد، بیشتر افراد متوجه آن نمی شوند، اما سردرد مداوم یا آرواره (فک) زخمی نشان دهنده ی دندان‌قروچه است.
بیشتر اوقات، فرد مبتلا به دندان‌قروچه توسط فرد دیگری (مثل همسر) که شب ها کنار او می خوابد از مشکل خود آگاه می شود.
اگر احتمال می دهید در خواب دچار دندان‌قروچه هستید، به یک دندانپزشک مراجعه کنید و مشکل خود را با او در میان بگذارید.
دندانپزشک، داخل دهان و آرواره های شما را بررسی می کند تا علامتی از دندان‌قروچه مثل ساییدگی و زخمی شدن آرواره و دندان های غیر عادی را ببیند.

 

چرا دندان‌قروچه مضر است؟

برخی موارد، دندان‌قروچه باعث شکستگی، شل شدن و افتادن دندان می شود. دندان‌قروچه باعث پوسیدگی دندان تا ریشه می شود. در چنین شرایطی، اعمال دندانپزشکی مثل بریج (پل گذاشتن)، روکش دندان، عصب کشی، ایمپلنت و دندان مصنوعی مورد نیاز است.
دندان‌قروچه نه تنها باعث خرابی و از دست دادن دندان ها می شود، بلکه باعث کاهش شنوایی، مشکلات فک صورت و مفاصل و عضلات آن و حتی تغییر شکل ظاهری صورت شما می گردد.

 

چطور می توانم جلوی دندان‌قروچه را بگیرم؟

دندانپزشک وسیله ای مخصوص به نام محافظ دهان به شما می دهد که موقع خواب مانع از سایش دندان ها به هم شود (تصویر مقابل).

اگر استرس و ترس باعث ایجاد دندان‌قروچه در شما می شود، با دندانپزشک یا روان پزشک در مورد راه های کاهش استرس صحبت کنید. از جمله راه های کاهش استرس، انجام ورزش است.

قروچه

سایر راه هایی که باعث توقف دندان‌قروچه در شما می شوند شامل موارد زیر است:

– از مصرف مواد حاوی کافئین مثل قهوه، کاکائو و نوشابه سیاه خودداری کنید یا آنها را کم مصرف کنید.

– هرگز الکل ننوشید، زیرا دندان قروچه را بدتر می کند.

– مداد، قلم  یا هر وسیله غیر خوراکی را نجوید. هرگز آدامس نجوید، زیرا جویدن آدامس باعث می شود عضلات آرواره شما عادت به تکان خوردن کنند و احتمال بروز دندان‌قروچه در شما زیاد شود.

– دقت کنید که دندان هایتان را به هم نمالید. برای جلوگیری از این کار می توانید زبان خود را بین دندان هایتان نگه دارید. به این ترتیب عضلات آرواره شما استراحت می کنند و تکان نمی خورند.

– شب ها یک پارچه گرم روی گونه های خود (جلوی لاله گوش) قرار دهید تا عضلات آرواره شما آرام باشند.

 

دندان‌قروچه کودکان

هنوز دلیل مشخصی برای دندان‌قروچه، مشخص نشده است اما از روی سن می‌توان دلایل مختلفی برای این مشکل تشخیص داد که در بالا به مشکل بزرگسالان اشاره کردیم. کودکان بیشتر در دو مرحله از زندگی خود دندان‌قروچه می‌کنند؛ یکی زمان بیرون آمدن دندان‌های شیری ودوم زمان بیرون آمدن دندان‌های دائمی اما دلایل دیگری هم در به وجود آمدن دندان‌قروچه در کودکان دخیل هستند. پارازیت‌ها، وجود انگل‌ها و کرمک‌ها یا مشکلات فکی هم می‌توانند یکی از عوامل به وجود آمدن دندان‌قروچه باشند.
با این حال با یک تست از مدفوع می‌توان از وجود انگل باخبر شد و اگر ریشه مشکل از آن باشد با درمان‌های مناسب هر دو مشکل یعنی انگل و دندان‌قروچه در کودکان از بین می‌رود؛ اگر دندان قروچه ناشی از رویش دندان‌ها در کودکان باشد، باید گفت این اختلال واکنش طبیعی به رشد و تکامل است و معمولا با رسیدن به سن نوجوانی بهبود پیدا می‌کند. بیشتر کودکان با رویش دندان‌های دائمی این عادت را ترک می‌کنند چون دندان‌های دائمی به درد حساس‌ترند. به‌طور کل برای ریشه‌یابی دلیل اصلی حتما باید دندانپزشک در این مورد نظر دهد. اگر مشکل از اختلال فکی باشد، می‌توان در سنین ارتودنسی (بین ۱۴ تا ۳۰ سال) با کمک این روش مشکل را برطرف کرد اما اگر از سنین ارتودنسی گذشته باشد، می‌توان با روش‌های بازسازی مثل روکش کردن، ترش‌های اصلاحی و… مشکل ناهنجاری فکی را درمان کرد.
در بعضی مواقع باید از نایت گارد (محافظ شبانه) استفاده کرد. بعضی وقت‌ها دندانپزشک برای شما وسیله‌ای به نام نایت گارد می‌‌سازد که نوعی پروتز متحرک از جنس پلاستیک مقاوم است که با قالب‌گیری از دندان شخص ساخته می‌شود و باید شب‌‌ها در دهان قرار گیرد. این وسیله جلوی فشارهای نادرست و مضر روی دندان‌ها را می‌گیرد. در بیشتر موارد دندان قروچه توسط همین محافظ‌ها رفع می‌شود. البته آنها وضعیت را درمان نمی‌کنند بلکه فقط از صدمه به دندان‌ها و مفصل گیجگاهی – فکی جلوگیری می‌کنند. این گاردها را باید هنگام خواب شب در دهان قرار داد تا دندان‌ها حفظ شوند.

 

توصیه های خاص برای توقف دندان‌قروچه کودک

– استرس کودک را کم کنید، خصوصاً قبل از خواب.

– ماساژ بدن و ورزش های کششی را برای آرامش عضلات کودک انجام دهید.

– دقت کنید که کودکتان به مقدار کافی آب بنوشد، زیرا کم آبی بدن ممکن است باعث دندان‌قروچه شود.

– اگر کودک شما دندان هایش را به هم می ساید، او را نزد دندانپزشک ببرید تا از سلامت دندان هایش مطمئن شوید.

– معمولاً دندان‌قروچه در کودکان پیش دبستانی نیاز به اقدامی ندارد، ولی کودکان بزرگ تر نیاز به روکش موقتی دندان یا محافظ دهان در شب (هنگام خواب) دارند تا از دندان‌قروچه آنها جلوگیری شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *