تهدید بیماری های خاموش بر کبد

کبد

بیماری های کبد بیماری های خاموشی هستند که بعد از گذراندن روند تخریبی خود علایم خود را نشان میدهند. ما در این بخش این بیماری هارا برایتان معرفی کرده ایم.

کبد (جگر) اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است. پانکراس(لوزالمعده) و کبد، نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی به‌عهده دارند. کیسه‌ی صفرا نیز اگر چه اندامی مهم است، ولی بدن به‌خوبی خود را با فقدان آن، تطبیق می‌دهد. آگاهی از ساختمان و عملکرد این اندام‌ها بسیار مهم و با ارزش است.
فیزیولوژی و عملکرد کبد:
کبد به وزن تقریبی ۱۵۰۰ گرم، بزرگترین غده‌ی بدن است و دو لوب اصلی، راست و چپ دارد.

کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود:

شریان کبدی، که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد، و ورید باب که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون گرفته شده از لوله ی گوارش را به آن می‌رساند. مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول های کبدی است) از طریق این مجاری خارج می‌شود.
کبد قادر به تولید مجدد خود می‌باشد. وجود ۲۰- ۱۰ درصد از کل کبد برای ادامه‌ی حیات کافی است؛ ولی با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد. کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد.

کارهای اصلی کبد عبارت‌اند از:

– متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین و چربی؛

– ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی؛

– تبدیل آمونیاک به اوره؛

– متابولیسم استروئیدها؛

– عمل کردن به‌عنوان یک صافی؛برای محافظت در برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند.

کبد صفرا تولید می‌کند، نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز، در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.

بیماری های کبد

به گزارش بنیاد کبد کانادا، بیش از ۱۰۰ نوع بیماری کبدی وجود دارد که شایع ترین آن عبارتند از:
• هپاتیت ویروسی A، B و C
• سرطان کبد
• بیماری های کبد در دوران بارداری
• هموکروماتوز (تجمع آهن در بدن)
• بیماری کبد چرب
• سیروز
• انسداد مجرای صفراوی
• بیماری کیستیک کبد
• سنگ کیسه صفرا
• هپاتیت نوزادان

برخی از بیماری های کبد ژنتیکی هستند و برخی دیگر توسط ویروس یا سموم (مانند دارو یا الکل) بوجود می آیند. افرادی که در معرض خون یا ترشحات بیماران امراض ویروسی کبدی قرار دارند و بیماران دیابتی و مبتلا به تری گلیسیرید بالا و افراد چاق، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های کبد قرار دارند. استفاده از سرنگ مشترک، خالکوبی غیربهداشتی و رابطه جنسی محافظت نشده نیز می تواند منجر به بیماری های کبد شود.

هپاتیت حاد ویروسی:

این بیماری یک التهاب شایع کبد‌ی است که به وسیله‌ی ویروس‌های هپاتیتE A,B ,C ,D, ایجاد می‌گردد.

هپاتیت A از طریق خوردن مواد آلوده مثل: آب و غذای آلوده به فاضلاب انتقال می‌یابد. بی‌اشتهایی شایع‌ترین علامت آن است. سایر علایم آن شامل تهوع، استفراغ، درد در ناحیه بالایی شکم، و ادرار تیره و زرد می‌باشند. بهبودی معمولاً کامل بوده و عوارض طولانی مدت به ندرت دیده می‌شود.هپاتیتC ,B می‌توانند به‌صورت مزمن در آمده و افراد مبتلا می توانند ناقل بیماری شوند. این دو نوع بیماری از طریق خون، محصولات خونی، منی و بزاق انتقال می‌یابند. به‌عنوان مثال سوزن آلوده، انتقال خون یا جراحات باز که باعث پاشیده شدن خون به دهان و چشم‌ها می‌گردد، هم‌چنین تماس جنسی، از راه‌های انتقال هستند. هپاتیت مزمن فعال، می‌تواند منجر به سیروز و نارسایی کبدی گردد.

ویروس هپاتیت D برای بقا و انتقال، به ویروسB متکی است. این بیماری می‌‌تواند همزمان با هپاتیت B، ایجاد شود. این بیماری معمولاً به صورت مزمن در می‌آید.

هپاتیت که بیشتر در کشورهای جنوبی، شرقی و مرکزی آسیا، شرقی و غربی آفریقا گزارش شده است از طریق دهانی – مدفوعی انتقال می‌یابد و به نظر می‌آید که آب آلوده در مناطق پرجمعیت ساکن در شرایط غیربهداشتی، می‌تواند منبع عفونت باشد.

هپاتیتE معمولاً به صورت حاد دیده می‌شود.عوارض عمومی هپاتیت حاد و ویروسی در چهار مرحله ظاهر می‌شوند:

مرحله اول: (پیش عارضه) شامل تب، درد مفاصل، آرتریت، قرمز شدن پوست و ادم می‌باشد.

مرحله دوم: که در آن بی قراری، خستگی، درد عضلانی، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ، تغییر حس چشایی، و اختلال نسبی در تکلم وجود دارد.

مرحله سوم: زردی ظاهر می شود.

مرحله آخر یا مرحله بهبودی: زردی و سایر عوارض فروکش می‌کند.

بهبودی کامل در ۹۵ درصد مبتلایان به هپاتیت A و ۹۰ درصد افراد مبتلا به هپاتیت B حاد حاصل می‌گردد،اما فقط ۳۰- ۱۵ درصد افراد مبتلا به هپاتیت C بهبودی کامل می‌یابند. هپاتیت E معمولاً به صورت مزمن در نمی‌آید و نتایج آزمایش‌ها نشان داده که کارکرد کبد، بعد از ۶ هفته به حالت عادی برمی‌گردد.

بزرگ شدن کبد

بسته به علت این مشکل، بزرگی کبد گاهی اوقات باعث نارسایی کبد می شود. نارسایی کبد وقتی رخ می دهد که بخش زیادی از کبد از کار بیفتد و تخریب شود.

کبد یک اندام حیاتی در بدن است و در قسمت راست بالای شکم واقع شده است، به عنوان مثال کبد باعث سم زدایی از بدن می شود و موادی را تولید می کند که در فرآیندهای بدن مثل لخته شدن خون مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر دچار بزرگی کبد هستید، بایستی با مراجعه به پزشک متخصص، علت آن را پیدا کرده و درمان مناسب را انجام دهید.

علائم بزرگ شدن کبد

بزرگ شدن جزئی کبد، علامتی ندارد، ولی بزرگی شدید کبد علائم زیر را ایجاد می کند:

– احساس سیری یا پری معده

– ناراحتی و درد شکم

هنگام بیمار شدن کبد، علائم زیر نیز ایجاد می شوند:

– زردی

– خستگی

– احساس ضعف

– حالت تهوع

– کاهش وزن

تشخیص بزرگ شدن کبد

پزشک با معاینه بدنی شما می تواند بزرگی کبد را در قسمت راست شکم شما تشخیص دهد. ولی برای تعیین علت بزرگ شدن کبد، آزمایشات زیر انجام می شوند:

۱- آزمایش خون برای بررسی آنزیم های کبدی و سایر موارد غیرطبیعی مرتبط با بیماری کبد

۲- سی تی اسکن، ام آرآی (MRI) و سونوگرافی کبد

۳- ERCP؛ یک نوع آزمایش برای بررسی مشکلات مجرای صفراوی

۴- MRCP؛ یک نوع MRI خاص برای بررسی داخل مجرای صفراوی

۵- نمونه برداری از بافت کبد برای بررسی سرطان کبد و یا کبد چرب

علل بزرگ شدن کبد

۱- التهاب کبد یا کبد چرب می تواند باعث بزرگ شدن کبد شود که در اثر مشکلات زیر رخ می دهد:

– یک عفونت مثل عفونت ویروسی و یا آبسه (چرک کردن)

– برخی داروها

– سموم

– برخی انواع هپاتیت، مثل هپاتیت الکلی

– بیماری خود ایمنی

– سندرم متابولیک

– اختلالات ژنتیکی که باعث تجمع چربی، پروتئین و سایر مواد در کبد میشود.

۲- توده های غیرطبیعی در کبد باعث بزرگ شدن آن می شوند و در اثر عوامل زیر بروز می کنند:

– کیست ها

– تومورهای کبد و یا تومورهایی که از سایر قسمت های بدن به کبد می رسند

۳- یک مشکل در جریان خون نیز باعث بزرگ شدن کبد می شود که در اثر بیماری های مختلفی ایجاد می شود، مثل:
– نارسایی احتقانی قلب: قلب نمی تواند خون را به خوبی پمپاژ کند

– ترومبوز ورید کبدی: گرفتگی سیاهرگ های کبد

درمان بزرگی کبد

اگر بزرگی کبد درمان نشود، باعث نارسایی کبد می شود.
با مراجعه به پزشک متخصص، او می تواند علت آن را تشخیص دهد و درمان مناسب را شروع کند.
روش درمان بزرگ شدن کبد به علت آن بستگی دارد. به عنوان مثال اگر نوشیدن الکل باعث بزرگ شدن کبد شده است، بایستی مصرف آن را قطع کنید تا کبد آسیب بیشتری نبیند، و یا اگر شما یک بیماری زمینه ای دارید، مصرف دارو و یا سایر روش های درمانی توصیه می شود.

درد کبد

درد کبد معمولا در سمت راست بالای شکم و درست زیر دنده ها احساس می شود و می تواند منجر به درد پشت شود. درد کبد معمولا با درد کلیه یا شکم اشتباه گرفته می شود و به محض مشاهده مراجعه به پزشک الزامی است.

نارسایی کبد

نارسایی کبد یک شرایط اضطراری پزشکی است که می تواند با تهوع، کاهش اشتها، خستگی، اسهال، یرقان و خونریزی همراه باشد. کما و سردرگمی ذهنی، از دیگر عوارض نارسایی کبد است. نارسایی کبد معمولا به دنبال بیماری هایی نظیر هپاتیت و سیروز و مصرف بیش از اندازه برخی دارو ها و اعتیاد به الکل بوجود می آید و تنها راه درمان آن، پیوند کبد است.

نشانه بیماری کبد بر پوست

رنگ پوست تو خبرمی‌دهد از درد کبد

«شما پوستت چه‌قدر زرد شده! یرقان گرفته‌ای؟ باید یک آزمایش کبد بدهی!» اگر این جملات را از متخصص پوست‌تان شنیدید‌، تعجب نکنید چون گاهی بیماری‌های کبدی اثراتی روی پوست شما می‌گذارند که به وسیله این علایم و نشانه‌ها حتی می‌توان بیماری کبد شما را شناسایی کرد و تشخیص داد. بسیاری از متخصصان داخلی به محض نگاه کردن به پوست صورت و بدن شما، بیماری کبدی‌تان را تشخیص می‌دهند و آزمایش‌های تکمیلی را برایتان تجویز می‌کنند…
بعضی‌ها اعتقاد دارند که پوست آینه تمام‌نمای بیماری‌های داخلی است و این بیماری‌ها بیش از هر بیماری دیگر اندام‌های داخلی خودشان را روی پوست نمایان می‌کنند. یرقان یا همان زردی پوست مشهورترین علامت بیماری‌های کبدی در روی پوست است که باعث زردی پوست و حتی سفیدی چشم می‌شود. رنگ‌پریدگی هم می‌تواند نشانه کم‌خونی باشد. گاهی این کم‌خونی ناشی از تجزیه بیمارگونه خون در کبد است و این اتفاقی است که در سیروز کبدی رخ می‌دهد. قرمزی کف دست ممکن است ناشی از بیماری حاد و یا مزمن کبد باشد. رنگ خاکستری متمایل به ارغوانی تیره در پوست هم می‌تواند به علت افزایش آهن و یا برنزه شدن آن باشد که شما باید به هموکروماتوز شک کنید البته این نشانه‌‌هایی است که پزشکان بیشتر با آن آشنایی دارند و با دیدن این علایم برای شما یک تست ارزیابی سلامت کبد را تجویز خواهند کرد. دانستن این نشانه‌ها هم به شما کمک می‌کند که خیلی زود بتوانید خودتان را برای چکاپ و بررسی سلامت‌تان به پزشک برسانید.

از پوست تا برگه آزمایش شما

بد نیست بدانید کبد بزرگ‌ترین عضو بدن انسان است و برای خارج کردن سموم از بدن بسیار اهمیت دارد. بیماری‌های کبدی بسیار متفاوت‌اند ولی هپاتیت، سیروز کبدی و کبد چرب و انسداد مجاری صفراوی از مشهورترین بیماری‌های کبدی به شمار می‌روند. اگر محصولات فعالیت کبدی نتوانند از بدن دفع شوند در پوست بدن جمع شده و ایجاد علایمی می‌کنند که زردی پوست و خارش پوستی دو تا از علایم اصلی این بیماری‌ها است. یرقان وقتی رخ می‌دهد که کبد بیمار، بیلی‌روبین کافی جذب نمی‌کند. خارش که از اصلی‌ترین نشانه‌های بیماری‌های کبدی روی پوست است خودش را به خاطر رسوب محصولات صفراوی در پوست نشان می‌دهد. در صورتی که پزشک شما از روی این علایم پوستی به بیماری کبد شما شک کند برایتان یک سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن، ام.آر.آی و یا اسکن کبد تجویز می‌کند و یا با استفاده از لاپاروسکوپی درون کبد شما را مشاهده خواهد کرد.

نظر کارشناس – دکتر پرویز طوسی – متخصص پوست و مو

بیماری‌های کبدی گاهی دارای علایمی خاص روی پوست بدن افراد هستند که به کمک این نشانه‌ها حتی می‌توان بیماری فرد را هم تشخیص داد. شایع‌ترین نشانه‌ بیماری‌های کبدی که خودش را روی پوست نشان می‌دهد، خارش پوستی است. شاید دوست داشته باشید بدانید چگونه یک بیماری کبدی ممکن است باعث خارش پوست شود! در این شرایط معمولا انسدادی در مجاری صفراوی وجود دارد و به خاطر این انسداد، مواد و ترشحات صفراوی نمی‌تواند دفع شود. این مواد درون کیسه صفرا و مجاری صفراوی تجمع پیدا کرده و باعث ترشح آنها به داخل خون می‌شوند و علایم خودشان را به صورت زردی و یرقان روی پوست نشان می‌دهند. خارش در بیماری‌های مزمن کبدی یک علامت اصلی است که خودش را روی پوست فرد نشان می‌دهد. از طرف دیگر، بیماری مزمن کبدی که سیروز کبدی نامیده می‌شود علامتش را روی پوست به صورت زردی و یرقان نشان می‌دهد. بیماری‌های کبدی معمولا در سیروز کبدی گاهی خود را به صورت لکه‌های قهوه‌ای رنگی نشان می‌دهند ولی در این میان در باور عامه مردم، باورهای غلطی وجود دارد که باید اصلاح شود. گاهی بعضی‌ افراد لکه‌های بارداری را که قهوه‌ای رنگ هستند و در دوران بارداری روی پوست پدید می‌آیند، به بیماری کبدی نسبت می‌دهند که اصلا ربطی به بیماری کبدی ندارد. همین‌طور، لک‌های قهوه‌ای رنگ کک و مک هم ارتباطی با بیماری‌های کبدی ندارد و نشانه بیماری کبدی به حساب نمی‌آید. نکته اصلی دیگر این است که بیماری‌های کبدی باعث تغییرات چندانی در موهای افراد بیمار نمی‌شوند.

حقایقی در مورد کبد:

– کبد بزرگترین ارگان داخلی بدن است.

– بیش از ۵۰۰ عملکرد حیاتی بدن، از جمله مبارزه با انواع ویروس و عفونت به عهده کبد است.

– کبد با تولید پروتئین و هورمون در سراسر بدن، نقش مهمی را در حفظ سطح نرمال قند خون ایفا می کند.

– کبد تنها عضوی است که می تواند خود را بازسازی (ترمیم) کند؛ به همین دلیل است که افراد می توانند بخشی از کبد خود را اهدا کنند.

– کبد حدود ۱۰ درصد از جریان خون را مصرف می کند و در هر دقیقه حدود دو لیتر خون پمپاژ می کند.

انواع سبزیجات، گریپ فروت، گردو، لیمو، آووکادو، چای سبز، سیر، چغندر، سبزیجات با برگ های سبز پررنگ و زردچوبه مهمترین غذاهایی هستند که کبد را سالم نگه می دارند.
استفاده از غذاهای آماده و حاضری، الکل و سیگار، روغن و غذاهای سرخ کرده و عدم تحرک، مهمترین دلایل آسیب به کبد هستند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *